Vraag

Durven artsen niet over de dood te praten?

  • 28 juli 2016
  • 9 reacties
  • 1120 Bekeken

Gisteren las ik een indrukwekkend artikel op NRC.nl. Het is het verhaal van Frederiek Weeda. Tijdens de ziekte van haar man durven de artsen nooit heel specifiek te zijn. Niet over de dagen die nog wachten. En zelfs niet over het feit - wat toch een feit was - dat haar man binnenkort dood zou gaan. Lees het artikel hier.

Wat zouden artsen anders moeten doen? Wat kunnen ze leren? Tips?

9 Reacties

Ik kwam het artikel ook tegen. Heel herkenbaar en ook ergens wel begrijpelijk. Artsen willen natuurlijk altijd hoop houden en moeten tot het einde positief blijven. Misschien helpt het als artsen patienten meer zouden zien als familieleden. Zou je tegen een zus of broer niet eerder eerlijker zijn, of tenminste het doodgaan durven te bespreken?
De artsen zouden zich beter aan hun eed/ gelofte houden.
Er staat op verschillende manier in die eed/gelofte dat "Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten. Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen." (artseneed van de KNMG en VSNU).
En de eed/gelofte van het NAV "Ik zal mijn voorschriften geven naar beste weten en kunnen, tot welzijn van de patiënten en ik zal hen behoeden voor alles, wat schadelijk en verkeerd is."

Het lijkt mij dat artsen meer schade berokkenen door niet te vertellen wat de mogelijke levensverwachting is. Ik snap zeker dat als een arts zegt je hebt nog x jaren/maanden/weken te leven hebt, en het is korter dan hij/zij gezegd heeft de familie misschien teleurgesteld is in de arts en mogelijk geen vertrouwen meer heeft in de arts. Tevens als je de arts vraagt hoe lang je nog hebt is het mogelijk dat het puur koffiedik kijken is. Maar een prognose zou hij/zij toch wel moeten kunnen geven. Zelfs als je geopereerd moet gaan worden kun je aan de anesthesist vragen wat het risico is. Want elke narcose brengt een mogelijk risico met zich mee dat je komt te overlijden. Dit is voor zover ik weet een klein percentage maar in mijn ogen moet het wel gemeld worden. En krijg je het antwoord niet van de betreffende arts dan vraag je het aan het klantcontactcentrum van het ziekenhuis of je mailt het ziekenhuis met je vraag.

Tip voor de arts: de dood is een ding in het leven wat zeker is, dus praat erover. Als de patient een concrete vraag over de levensverwachting stelt dient deze ook oprecht beantwoord te worden. En niet met een kluitje het riet in sturen. Valse hoop is erger dan geen hoop.
Dag allemaal, de oproep die Frederiek aan artsen en verpleegkundigen doet, is heel oprecht. Oprecht, omdat zij, terwijl haar man doodziek is, op zoek gaat naar duidelijkheid, hoop, medemenselijkheid? Ik begrijp haar zoektocht en toch denk ik dat wanneer eerder ècht was ingegaan op haar vragen, angsten en onzekerheden, de vraag naar duidelijkheid misschien minder hard hard geklonken. Dit vraagt van artsen en verpleegkundigen en van ons allemaal dat we durven kijken naar het einde van het leven. En dat dat voor artsen misschien net zo lastig is als voor jou en mij, las ik gisteren in dit artikel; een reactie op het verhaal van Frederiek. https://blendle.com/i/nrc-next/werken-met-de-dood-went-nooit/bnl-nn-20160727-1_26_3
Ik sluit me helemaal aan bij Margot1960. Ik snap heel goed dat je duidelijkheid, hoop en medemenselijkheid wilt.

Maar ik denk wel dat doktoren nooit precies kunnen zeggen hoe lang aangezien je levensstijl van grote invloed is.
Je krijgt dan ook meestal een om en nabij te horen.

En doktoren mogen van mij best open en oprecht praten over de dood. Ik snap dat het een vervelend gespreksonderwerp is, maar als dokter heb je voor het vak gekozen en alle onderwerpen die erbij horen, waaronder de dood.
Zolang ze menselijk blijven en niet als robotten gaan spreken en het afraffelen. Niks is meer menselijk als een dokter zelf aangeeft dat het veel moeite kost om over de dood te praten.
Er worden al veel waardevolle dingen gezegd bij dit topic. Mijn ervaring is dat artsen het minder moeilijk vinden om over de (mogelijkheid van) de dood te praten, als ze in hun eigen leven in staat zijn gebleken daarover te praten. Ofwel: dat ze zelf hebben nagedacht en gesproken over hun eigen wensen rondom hun levenseinde, hun eigen 'ideale manier' van afscheid nemen. Dan merken ze ook welke emoties en/of dilemma's daarbij komen kijken. In feite is praten over de dood natuurlijk geen rocket science ofzo. Al doende leert men. Om te voorkomen dat artsen niet beslagen ten ijs komen in gesprekken met patiënten, kunnen ze oefenen door er met eigen familieleden en/of collega's over te praten. Vergelijk het met de oneliner: Je kunt pas goed voor iemand zorgen, als je eerst goed voor jezelf zorgt. Dan geldt dus ook: Je kunt pas goede gesprekken over de dood met een patiënt voeren, als je het eerst zelf met eigen bekenden hebt gedaan.
Reputatie 1
Gewoon over praten zou ik zeggen tegen de betreffende artsen
als er echt iets aan de hand is om zorgen over te maken.
bv. bep. vorm van kanker…

Toen ik zelf in 2010 te horen kreeg van de oncologe, na een paar onderzoekjes,
noemde ze meteen het “beestje bij de naam”
dat ik Non Hodgkin (Lymfklier-kanker) had :

“Mijn advies is: we beginnen meteen met behandelen,
anders ga je dood”
———
Na een week lag ik al aan de chemokuur !
Alle behandelingen gingen goed. Chemokuur sloeg goed aan.etc.

————
En…na ruim een half jaar was ik beter!

En nu na jaren nog steeds alle controles helemaal goed.

Achteraf ben ik zo blij en dankbaar geweest dat de artsen zo gewoon
eerlijk en eenvoudig alles steeds vertelden.

———-

Attent, zorgzaam, zoals mijn oncologe altijd was,
informeerde ze een jaar later zelfs nog eens hoe het ging,
zelfs vanuit een andere stad
in een ander ziekenhuis waar ze inmiddels werkt.

———-
Goed er gewoon over te praten…vind ik dus.
Uitzonderingen bevestigen de regel maar doorgaans vinden artsen en verpleegkundigen het moeilijk om met de dood om te gaan. Eigenlijk kun je het hen niet eens kwalijk nemen. Hun opleiding is gericht op het genezen van mensen en niet op het begeleiden naar de dood. Daardoor kunnen ze de dood ervaren als falen, het is hun niet gelukt om de patiënt beter te maken. Dat maakt het extra moeilijk om niet meer over genezen, maar over de komende dood te praten.
Praten over de dood blijft moeilijk als men zijn eigen dood niet onder ogen durft te zien. Daar ligt dus een verantwoordelijkheid bij opleidende instanties. Bij de workshop "De dood besproken" heb ik regelmatig professionals, die deze confrontatie in hun opleiding hebben gemist. Een aanvulling dus op wat Rob zei: niet alleen de dood bespreekbaar maken in de eigen kring is noodzakelijk, maar ook de eigen sterfelijkheid onder ogen willen zien, en dat is vaak heel moeilijk
Over de ingewikkeldheid van de communicatie over de dood, kwam ik deze tweet tegen. Er staat een artikel in. Klik op het artikel en vervolgens kun je door de pagina's bladeren. Titel van het stuk "De dood blijft ingewikkeld"

Reageer